Mitoz Bölünme

BYODKM!

Sat, 04 Feb 2012 01:37:51 +0200

Yukarıda yazan anlamsız harfler bütünü ‘Bring Your Own Display, Keyboard, Mouse’ yani ‘Kendi monitörünü, klavyeni ve fareni getir’ anlamına gelmekte.

2005 senesinde Apple, Mac mini’yi lanse ettiğinde bu kısaltma ile kodlamıştı. Özellikle zaten bir klavyesi, faresi ve monitörü olan PC kullanıcılarını en az maliyetle Mac tarafına çekmeyi amaçlayarak piyasaya sürüldü vs.

Bu yazı Mac mini üzerine değil, bugün bir Mac mini’yi açıp kullanmaya çalışmam üzerinedir. Ya da daha sinematografik bir giriş yaparak şöyle tanıtayım yazıyı:

“Kendi monitör, klavye ve faresini getirdiğini zanneden Melih’in başına neler gelecekti? Azzz sonra!..”

Neden?

İki gün sonra gireceğim Mac OS X Server Essentials sertifika sınavına haftasonu hazırlanmak için işyerimde bulunan Mac mini’lerden birini yanıma aldım. Aklımdaki senaryo, Mac mini’yi HDMI kablo ile evdeki TV’ye bağlamak ve yine evde bulunan Apple Bluetooth klavye ve Magic Mouse ile kullanmaktı. TV’ye HDMI kapısı üzerinden bağlamak ile ilgili hiçbir sorun çıkmadı.

Sorun

Yeni bir Mac mini satın alır ve kablosuz klavye-fare ile kullanmak isterseniz, bilgisayarınızın açılışı sırasında Setup Assistant bilgisayara USB kapılarından bir klavye ve fare bağlı olmadığını anlayarak Bluetooth cihazlar kullanmak isteyip istemediğinizi sorar. Onaylarsanız otomatik olarak Bluetooth Setup Assistant uygulamasını açarak aygıtları kurmanıza yardımcı olur.

Gelin görün ki bende bu senaryo çalışmadı. Çünkü Mac mini üzerinde daha önceden kurulum yapılmış, kullanıcılar tanımlanmıştı. TV’ye bağladığım Mac mini açıldığında doğal olarak bana “Bluetooth klavye ve fare bağlamak ister misin” diye sormadı. Doğrudan kullanıcı isimlerini ve şifrelerini girmemi isteyen Login ekranı ile karşılaştım.

Hemen nasıl kurulum yapabileceğimi yanımdaki diğer bilgisayarımdan aramaya başladım. Bulduğum sonuçların hemen hepsi “Açılışta otomatik olarak tanır” veya “İlk kurulum için kablolu klavye - fare gereklidir” diyordu.

Malzemeler

Mac mini
MacBook Pro
Kablosuz mouse
Kablosuz klavye
Kablolu mouse
Ethernet kablosu

Çözüm Denemesi 1

Mac mini üzerinde Mac OS X Server işletim sistemi kurulu durumda. Diğer bilgisayarım olan MacBook Pro’da ise o sunucuyu yönetebilmek için kullanılan Server.app yüklü. Hemen Server.app’i açıp oradan Mac mini’ye bağlanarak şifresiz yeni bir kullanıcı tanımlamak aklıma geldi. Böylece kablolu bir fare ile bilgisayarda gerekli işlemleri yapabilecektim. Sonuç; Mac mini evdeki kablosuz internet ağına daha önceden bağlanmadığı için erişim sağlanamadı.

Çözüm denemesi 2

Mac mini ile MacBook Pro’yu birbirlerine bir ethernet kablosu ile bağlayıp yukarıda yapmaya çalıştığımı tekrar denedim. Bu sefer Server.app ile Mac mini’ye erişebildim. Yeni şifresiz bir kullanıcı oluşturmaya veya mevcut kullanıcılardan birinin şifresini silmeye çalıştığımda buna izin vermediğini gördüm. Sonuç, yine hüsran.

Çözüm denemesi 3

Hazır Mac mini ve MacBook Pro birbirlerine kablo ile bağlı durumda iken Screen Sharing ya da Apple Remote Desktop ile Mac mini’nin ekranını MacBook Pro’ya almayı denedim. Tabi ki bu da olmadı. Çünkü Mac mini’nin ekran paylaşım özelliği kapalı durumdaydı.

Çözüm denemesi 4

Sunucu işletim sistemi barındıran bilgisayarlar Headless (tam Türkçesi Kafasız) olarak tabir edilen klavyesiz, faresiz hatta ekran kartı olmadan da kullanılabilirler. Yeter ki onu uzaktan yönetebilecek bir başka bilgisayar bulunsun ve her iki bilgisayar arasında bir bağlantı kurulabilmiş olsun.

Ben de Mac mini ve MacBook Pro’yu birbirlerine Ethernet kablosu ile bağlamış olduğuma ve Mac mini’yi MacBook Pro’dan yönetebildiğime göre ekran paylaşımını aktif hale getirebileceğimi düşündüm. Ve bu sefer başardım da… Server.app üzerinde sunucu bilgisayarın (Mac mini) ayarları arasında Enable screen sharing and remote management isminde bir seçenek bulunuyor. Bu seçeneği aktif hale getirdikten hemen sonra Screen Sharing çalışmaya başladı. Ve sorunsuz olarak klavye ve fare kurulumunu yapabildim.

Yukarıdaki senaryoda karşı karşıya kaldığım saçma senaryonun içinden çıkabilmemi, Mac mini’de Mac OS X Server bulunması ve MacBook Pro üzerinde de onu yönetebilecek Server.app bulunması sağladı.

Kopyacı öğrencilerden korunma tekniği olarak Photoshop'ta History Log

Tue, 24 Jan 2012 00:53:23 +0200

Bundan 6 sene kadar önce üniversitelerde eğitim vermeye başladığımda her çaylak eğitmen gibi ben de ‘Mahmut hoca gibi yüreklerine ateş koyacağım bu çocukların’ kafasıyla gitmiştim derslere. Sağolsun öğrencilerim beni çok hızlı bir şekilde bu moddan çıkardılar. Dönüştüğüm şey ise Mahmut hoca’dan ziyade Hababam sınıfının Külyutmaz lakaplı havadan nem kapan hocası oldu.

Lise eğitimini 8 senede ve istisnasız her sınavda kopya çekerek tamamlayan bendeniz, günümüz üniversite gençliğinin kopya tekniklerini anlama konusunda bir miktar eski kafa kalmıştım. Bunun temel nedeni benim analog dönemde, bilgisayarsız, kağıt kalem ile yapılan sınavlar zamanında öğrencilik yıllarımın geçmiş olmasıydı elbette.

Bilgisayar üzerinde uygulamalı olarak gerçekleştirilen sınavlardaki tipik kopya türleri arasında:

İnternet kaynaklarına başvurma
Arkadaşlarla internet üzerinden chat
Arkadaşlar ile internet üzerinden dosya alışverişi
USB diskler ile dosya alışverişi
Cep telefonları + Bilgisayarlar üzerinden dosya alışverişi

…gibi teknikler bulunuyor. Bunların bir kısmına ben sınavlarda izin veriyorum. Öğrencinin karşılaştığı sorunları tamamen kendi başına çözmesi için eğer kitap veya herhangi bir ders notu ya da benim onlara ders bitiminde verdiğim ders kayıt videolarına bakması gerekiyorsa bakmalı. Yeter ki yanındaki arkadaşını dirseğiyle dürterken fısıldayarak “Bunu nasıl yapıyoruz lan” demesin.

Kabul etmediğim şey, sınav sırasında birbirleriyle bilgi ve dosya paylaşmaları. Fakat tabi bunu da yapıyorlar. Yapmasınlar diye geliştirdiğim tekniklerden biri, kopyayı/dosyayı veren kişiden not kırmak. Fakat bunu bile takmayan öğrencilerim oldu.

Bilgisayarların sınav sırasında internet erişimini kesmek gibi teknikler, beraberinde USB disklerin kullanımının artması olarak geri döndü.

Ve elbette ben de bütün bu dosya paylaşımları sırasında yakaladığım öğrencilerime uygun notları vererek onları ödüllendirdim (!).

Bugün, Doğuş Üniversitesi‘ndeki öğrencilerime uyguladığım Adobe Photoshop üzerinde uygulanması gereken sınavda, kopyacıları yakalayabilmek adına yeni bir teknik daha denedim. Henüz sınav sonuçlarını değerlendirmediğim için ne kadar başarılı olduğu hakkında birşey söylemek için biraz erken.

Ancak bu teknik temel olarak Adobe Photoshop‘ta yapılan herşeyin kaydedilmesi esasına dayanıyor. Bu işlemi basitçe Photoshop > Preferences > General bölümünden gerçekleştirebiliyoruz.

General penceresinin alt bölümünde bulunan History Log alanı, kullanıcının yaptığı ve History paletine kaydedilen her adımın bir kopyasının bir metin belgesine iliştirilmesi için kullanabileceğimiz bir alandır.

Bu bölümde bulunan Save Log Items To alt başlığı, History günlüğünün nereye kaydedileceğini sorar. Bu alandaki Metadata seçeneği, yapılan tüm işlemleri üzerinde çalışılan belgenin içine iliştirir. Tıpkı dijital fotoğraflardaki EXIF verisi gibi.

Text File seçeneği, yapılan işlemlerin kaydının bilgisayarızda bir metin belgesine kaydedilmesini sağlar. Both seçeneği ise her ikisini birden uygular.

Hemen altta bulunan Edit Log Items bölümü ise kaydın nasıl bir detayda tutulacağını belirler. Sessions Only seçeneği sadece Photoshop‘un ve belgelerin açılış-kapanış zamanlarını toplar. Concise, Sessions Only seçeneğine ek olarak belge açık durumda iken kullanılan komutların isimlerini de kayda dahil eder. “Hue Saturation kullanıldı” veya “Image Size kullanıldı” gibi. Detailed seçeneği ise önceki iki seçeneğe ek olarak kullanılan komutların tüm detaylarını da içerir.

Yapılan kayıtları eğer Metadata‘ya ekleme seçeneğini seçtiyseniz daha sonra üzerinde çalışılan belge açık durumdayken File > File Info penceresinin History sekmesinden görebilirsiniz.

Aşağıda bugünkü sınavıma katılan öğrencilerimden birinin History Log kaydını görüyorsunuz.

Kim söylemişse doğru söylemiş ‘Tecrübe yenilen kazıkların toplamıdır’ diye…

halilgokdal: Goldfinger

Fri, 30 Dec 2011 15:51:43 +0200

halilgokdal:

Goldfinger

Kişisel 'gerçekliği saptırma sahası'

Tue, 27 Dec 2011 14:46:10 +0200

Ortalama bilgi seviyesine sahip çoğunluklar, kendilerini ait hissettikleri topluluk içinde bir kişiyi eşsiz-eksiksiz vasıflarla idolleştirme eğiliminde olurlar. İş dünyası için de Steve Jobs biraz bu konuma geldi vefatı sonrası.

5 Ekim 2011 tarihinden önce Jobs’un adını bile duymadığına emin olduğum birçok kişi bakın neler dediler Steve Jobs hakkında: Örnek bir eş, aile babası, eşsiz bir hayırsever, örnek bir patron, teknoloji dehası, kod manyağı vs. vs.

Nihayetinde benim de Steve Jobs’un gerçekte nasıl biri olduğu hakkındaki bilgilerim izledim Keynote sunumlarına, ropörtajlarına falan dayanıyor. Ancak bildiğim birşey var ki, Steve Jobs yukarıdaki sıfatların hepsi değildi kesinlikle.

Sanıyorum Steve Jobs’un ‘gerçekliği saptırma sahası’ şu sıralar idolleştirilmiş bir CEO gereksinimi duyan iş dünyası tarafından kendisine ve mirasına uygulanıyor.

Walter Isaacson tarafından kaleme alınan Steve Jobs biyografisinde Jobs’a ilişkin olarak değinilen kavramlar arasında Steve Jobs’un olayları kendi bakış açısıyla yansıttığı (dikte ettiği) ’gerçekliği saptırma sahası’ bulunuyordu. Temel olarak yazar, yaptığı ropörtaj ve görüşmelere dayandırarak Steve Jobs’un karşılaştığı durumlarda sıklıkla gerçek durumu kendi süzgecinden geçirerek -olmasını istediği haliyle- yansıttığı ve çevresine de bu şekilde kabul ettirmeye çalıştığı vurgusunu yapıyordu.

Lion ile düzeltilen bir QuickTime hatası...

Sat, 24 Dec 2011 15:41:06 +0200

QuickTime Player ile Mac OS X 10.6 (Snow Leopard) sürümünden bu yana ekranımızın kaydını alabiliyoruz. Bunu henüz farketmemiş olanlar için QuickTime Player’ı açıp File menüsünden New Screen Recording komutunu vererek kaydı başlatabilirsiniz.

Bu küçük ama faydalı özelliğin Snow Leopard versiyonu ile Lion versiyonu arasında değişen birkaç görünür özellik bulunuyor. Ancak benim daha çok ilgilendiğim, düzeltilen bir bug ile ilgili.

Diyelim ki bir yerde bir sunum yapıyor veya ders veriyorsunuz. Bu sunumunuzu kendi sesiniz ve ekranınızın görüntüsü ile kaydetmektesiniz. Bir saatlik sunumun ardından kısa bir kahve molası verdiniz ve ikinci oturum için yeniden kayda başladınız.

İkinci kaydı başlattığınızda kaydı yapıyor görünmesine rağmen sonlandırma noktasına geldiğinizde program kendini kapatıp son saat kaydını vermiyordu. En azından Mac OS X 10.6 Snow Leopard sürümünde…

Buna karşılık ben kendi yaptığım ekran kayıtları için şöyle bir çözüm bulmuştum. Her iki saatlik kaydın arasında ben QuickTime Player uygulamasını kapatıp yeniden açarak bu sorundan kurtuluyordum.

Mac OS X 10.7, nam-ı diğer Lion’da, Apple bu durumun farkına varmış olacak ki küçük bir çözüm geliştirmiş. Artık, bir kaydı durdurduğunuz anda otomatik olarak QuickTime Player uygulaması kapatılıyor.

zihnibabuz: 1996´da verdiği bir röportajında, Steve Jobs şöyle demişti: “Tasarım çok komik bir...

Wed, 14 Dec 2011 07:39:15 +0200

zihnibabuz:

1996´da verdiği bir röportajında, Steve Jobs şöyle demişti: “Tasarım çok komik bir kelime. Bazı insanlar tasarımın sadece görüntüyle ilgili olduğunu sanıyor. Ama elbette ki derinlerine inerseniz, asıl mesele nasıl çalıştığıdır. Bir şeyi gerçekten iyi tasarlamak için, konuyu anlamanız gerekir.”

Steve şöyle devam ediyordu: “Bir şeyi gerçekten, tam olarak anlamak için tutkulu bir kararlılık gerekir… çoğu kimse bunu yapmaya zaman ayırmıyor.”

Apple'ı kurtaracak 101 öneri...

Mon, 12 Dec 2011 18:54:00 +0200

Başlığı görünce kendinize (veya bana) şunu sorabilirsiniz: “Apple’ın kurtarılmaya ihtiyacı mı var?”. Bugün yok elbette. Ancak 90’lı yılların ikinci yarısında vardı. WIRED dergisi de durumdan vazife çıkararak Haziran 1997 sayısında “Apple’ı kurtaracak 101 öneri” başlığıyla bir yazı hazırladı.

Bu yazı WIRED editörlerinin ortaklaşa katılımıyla hazırlanmıştı ve elbette aralarında dalga geçmek için eklenmiş “Firmanın ismini Papaya olarak değiştirin” ya da “Yeni modeller bir espresso makinesi gibi de çalışsın” gibi maddeler de bulunuyordu. Ancak önerilen 101 madde arasında birçoğu dikkate alınabilir nitelikteki önerilerden oluşuyordu. WIRED’ın orijinal makalesini buradan okuyabilirsiniz.

O dönem hakkında kısaca bilgi vereyim, Haziran 1997’de hala Apple’ın CEO’su olarak hala Gil Amelio görev yapıyordu. Apple, Steve Jobs’un firması NeXT Computer’ı satın almış ve Steve Jobs da Apple içinde yer almaya başlamıştı. Ancak yönetim kademesinde değil…

Bu listedeki birçok maddenin Apple’ın günümüze kadar süren sonraki 10-15 yıllık döneminde uygulanmış olması, listenin Apple ve Steve Jobs tarafından da dikkatle okunduğunu ve altının çizildiğini gösteriyor. WIRED gibi bir derginin teknolojinin seyrine etki yaptığının bir göstergesi olması açısından oldukça ilginç bir makale.

Tamamına değil ama birkaç maddeye göz atalım:

Madde 7

Zincir mağazalarda görünmez konuma gelmeyin.

Bilgisayar mağazalarında alanlar kiralayın ve orayı Apple ürünleriyle (özellikle de yazılımlar ile) doldurun. O alanın başında bir Apple satış görevlisi bulunsun ve Apple’da neyi nasıl yapıyorsanız o alanların da aynı mantıkta olmasını sağlayın. Kendi haline bırakılmış ve terkedilmiş olmasın.

Bu öneriyi iki kademeli olarak hayata geçirdi Apple. 2000 senesinde WIRED makalesinde sözü edilen zincir mağazalardan birinin sorumlusu olan Ron Johnson Apple’a transfer edildi ve bir sene sonra 2001’de ilk Apple Store açıldı. Böylece Apple, kendi mağazalar zincirini oluşturmaya başladı. Şu anda sadece Apple’a ait ve Apple ekosisteminde bulunan birçok ürünün satıldığı yüzlerce Apple Store dünyanın her yerinde bulunuyor.

Apple’ın ürünleri sadece Apple mağazalarında değil zincir mağazalarda da satılıyor. Ve o mağazalarda tıpkı WIRED’ın tarif ettiği gibi Apple satış uzmanları, Apple standının başında duruyor (Her ne kadar bizdeki uygulamaları biraz sorunlu da olsa)…

Madde 10

Büyük bir imaj kampanyası başlatın

Bir konumlandırma (ya da yeniden konumlandırma) kampanyası düzenleyin. 1984 reklamını 1997 bakışıyla yeniden yorumlayın.

Hayır, Apple George Orwell’in 1984’üne gönderme yapan bir reklam daha çekmedi. Ama zamanında 1984 reklamının yarattığı etkiyi yeniden yaratacak yeni bir reklam kampanyası başlattı. WIRED makalesinin yayınlandığı 1997 senesinde Think Different kampanyası başlamıştı. Kampanyanın basın tarafına ek olarak Crazy Ones isimli reklam filmi de yayınlanmaya başlandı.

Madde 14

Ürün tasarımlarında yeniliğe gidin ve kendinizi daha ambalajdan itibaren diğerlerinden ayırmaya başlayın.

Orijinal Mac’ler kendi yenilikçi görünümü sayesinde ayakta kalabildiler. Bunu tekrarlayın. Porsche’den birilerini kasa tasarımını yapmak için getirin. Ya da Giorgio Guigiaro’yu veya Philippe Starck’ı. Böyle bir imkanımız olabilirse Bir PowerMac 9600’ı leopar deseni ile bezenmiş olarak görmek için daha fazla para ödemekten mutluluk duyarız.

İlerleyen yıllarda Leopar desenli donanımlar değil ama leopar desenli işletim sistemleri rafları süsledi. 1998 senesinden itibaren Apple donanım tasarımlarında radikal bir değişikliğe gidildi. Orijinal G3 işlemcili iMac bu dönemin başlangıcı oldu. Bu sayede önce Apple, sonra tüm bilgisayar endüstrisi bej bilgisayar kasalarından kurtuldu. Daha iyi ürünler tasarlandı. Ve bu tasarımları da Apple’da yaptıkları ile Porsche, Guigiaro ve Starck seviyesine çıkmış bir tasarımcı olan Jonathan Ive hazırladı.

Madde 15

Newton, eMate, dijital fotoğraf makineleri ve tarayıcıları çöpe atın ya da outsource edin.

Bunlar, Steve Jobs’un CEO’luğunun yapılacaklar listesinin ilk adımlarını oluşturuyordu. Bugün Apple’ın bunlarla ne alakası var diyebileceğimiz birçok ürün grubu Apple’ın 90’lı yıllardaki ürün portföyü arasında bulunuyordu. O buhranlı yıllarda yöneticiler yazıcı, tarayıcı, dijital fotoğraf makinesi gibi ürünleri birer kurtuluş olarak görmüş olmalılar.

Sonuçta Apple 2000’li yılların sonlarında Newton ve eMate ile akraba sayılabilecek iPhone ve iPad gibi cihazları çıkartarak o eski stratejiye, -bu sefer doğru zamanda- geri dönmüş oldu. 90’lı yılların sonlarında Apple’ın bilgisayar işine odaklanarak ilerlemesi gerekiyordu. Jobs da bunu engelleyecek tüm ürün gruplarının ipini çekti.

Madde 23

Yeni bir logo oluşturun.

Çok renkli Apple logosu 80’lerde yoğun olarak kullanıldı. Şimdiyse biraz demode olmuş durumda. Yeni bir logo oluşturarak bu logoyu T-shirt’lere ve şapkalara basın ve bunları da Andre Agassi, Nicolas Cage ve Ashley Judd gibi göz önünde olan isimlere giydirin.

Apple o yıllarda altı renkli Apple logosunu iMac’lerin turkuaz rengi ile kullanmaya başladı ve sonrasında dönemsel olarak bu logoyu diğer tek renkli varyasyonları ile kullandı. Tümden Apple logosunu değiştirmedi -ki değiştirmesin de zaten- ancak altı renkli logoya da bir daha hiç geri dönmedi.

Madde 31

$250’dan daha ucuz bir PDA yapın

Şu ihtiyaçlardan en az birine yanıt verebilsin;

a) Hücresel veri üzerinden e-mail alışverişi

b) 56 kanal TV

c) İnternet telefonu

Son kullanıcıya yansıyan toplam fiyat biraz daha fazla olsa da Apple bu önerinin üzerinde 2005 senesinde çalışmaya başladı ve 2007 senesinde ortaya yazılanlardan çok daha fazlasını sunabilen iPhone çıktı.

Madde 34

İşletim sisteminizi Intel platformuna geçirin

Donanım, yazılım, eğitim ve deneyim alanlarında çok büyük yatırım gerektirir. Ancak yine de bu olasılığı yok saymayın; Intel saflarında yer alın. İşletim sistemleri, yüklendiği bilgisayarlara bağımlıdır ki bu şu anda sizin en büyük engeliniz durumunda. Kimse Windows ile Mac OS arasında tek tek özellikleri karşılaştırmıyor.

PowerBook serisinin G4 işlemciden yukarı çıkamaması ve G5 kasaların bir türlü soğutulamaması Apple’ı IBM’den soğuttu ve 2006 senesinde Power PC işlemciler terkedilerek Intel işlemcilere geçildi. İsminde ‘Power’ kelimesini barındıran PowerBook serisinin ismi MacBook ile Power Mac’lerin ismi Mac Pro ile değişti. Eski PowerPC uyumlu yazılımların Intel tabanlı yeni cihazlarda sorunsuz çalışabilmesi için Rosetta isimli bir çevirici teknoloji işletim sistemine dahil edildi. Hem PowerPC, hem de Intel tabanlı Mac’lerde Native olarak çalışan yazılımlar ‘Universal Binary’ olarak adlandırıldı.

PowerPC uyumlu yazılımlar Mac OS X’in güncel sürümü olan 10.7 Lion ile sonlandırıldı.

Madde 35

PowerBook’larda MkLinux ve BeOS’u çalıştırın.

Madde 37

NeXT’in basit ve güçlü OpenStep’inin avantajını kullanın.

Walter Isaacson’un Steve Jobs biyografisinden öğrendik ki, Apple’ın NeXT’i satın alması ve Steve Jobs’u tekrar Apple’a kazandırması öncesinde eski Apple çalışanı Jean-Louis Gassée ile Steve Jobs arasında kıyasıya bir mücadele olmuş.

Sonuçta bu mücedeleyi Be Inc.’e karşı NeXt Computer; BeOS’a karşı NeXTstep ve Jean-Louis Gassée’ya karşı Steve Jobs kazandı.

2000 senesinde Public Beta ile test edilen UNIX tabanlı Mac OS, 2001 senesi Mart ayında piyasaya Mac OS X 10.0 (Cheetah) ismiyle piyasaya sürüldü.

Madde 54

Lazer yazıcı biriminizi satın

HP ve Lexmark’ın katılacağı bir açık artırma düzenleyin ve Japon firmalarını da dahil edin. Yazıcı işinden veya benzer ürünlerden zaten para kazanan bir firmaya satın. Böylece satın alan firma daha geniş bir pazar payına sahip olabilir.

Apple marka yazıcılar 1979 ve 1999 seneleri arasında ImageWriter, LaserWriter ve StyleWriter isimli üç ayrı seri halinde üretildi. 1997 senesinde Apple’ın asıl işi olmadığı gerekçesiyle o birim küçültüldü ve 1999’da sonlandırıldı.

Madde 60

Satın aldığınız Mach işletim sistemini sonlandırın

Ve onun yerine Windows NT çekirdiğini kullanın. Bu Mac’lere mevcut PC yazılımlarını çalıştırma yeteneği kazandırır.

Hayır, Apple Mach kernel’i sonlandırmadı ve aksine Mac OS X’in altyapısı olan Darwin’in temel yapıtaşlarından biri olarak kullandı, kullanıyor. Ancak sonuç olarak WIRED’ın Windows NT önerisi, Mac donanımlarında Windows yazılımlarının da çalışabilmesi üzerineydi. Ki bu dilek Apple’ın Intel işlemcilere geçmesinden sonra BootCamp aracılğıyla gerçekleşti.

Madde 63

İşletim sisteminizde Java’nın çalışmasını sağlayın

Ve sonrasında Sun ile masaya oturarak büyük müşteriler için bir strateji geliştirin. Java, sihirli bir değnek değildir ancak onu desteklemek Mac sahiplerinin mutlu olmasını sağlar ve başka seçeneklere bakınmalarına engel olur.

Mac OS X 10.0 (Cheetah) 2001 senesinde piyasaya sürüldüğünde Java 2 Standart Edition 1.3.1 ve Java Web Start yüklü olarak gelmeye başladı. Bir uygulama katmanı olarak halen bu destek devam ediyor. Sadece Mac OS X 10.7 (Lion) sürümü ile birlikte Apple, Java’yı standart bir opsiyon olarak sunmaktan vazgeçti. Artık bu dağıtımın Oracle (Sun’ı satın alan şirket) tarafından yapılması gerektiğini belirtti.

Madde 63

Şahitler bulun

Mac’e geçiş yapmış veya Mac kullanan kişilerin gerçek yaşam hikayelerini içeren reklamlar hazırlayın.

Özellikle Intel geçişi, Mac’lere Windows da yüklenebilmesi sonrasında Windows’dan Mac’e geçen kullanıcı sayısında önemli bir ivme yakaladı firma. Ve bu rüzgarı arkasına alarak 2006 senesinde Get A Mac kampanyasını başlattı. Bununla birlikte Windows’tan Mac’e geçenlere özel yardım sayfaları hazırladı.

Sonuç olarak

Apple, Steve Jobs’un deyimiyle pazar araştırmaları yapmaktan nefret eden bir firma olsa da pazarın ne yöne gittiğini sürekli olarak gözlemleyen ve o yöne doğru kendini şekillendiren teknoloji firmalarından biri. Bu açıdan WIRED’ın makalesinin Apple’ı etkilemiş olduğu ortada. Bugüne ait son kullanıcı talepleri de teknolojinin geleceğini şekillendiriyor olacak. Şaka yollu olarak Twitter’da yazdığınız birşeyin birkaç sene sonra gerçekleşmiş olması çok da ütopik değil.

Get A Mac kampanyasının eğlenceli reklam filmlerinden birini buraya ekleyerek yazımızı sonlandıralım.

Illustrator'da Outline Mode demişken...

Wed, 07 Dec 2011 07:44:35 +0200

…Şu küçük noktayı da atlamayalım. Eğer isterseniz Adobe Illustrator’da Outline Mode’da iken resimlerinizi görüntüleyebilirsiniz.

Bunun için açık olan dokümanda File > Document Setup komutunu verip açılan pencereden Show Images in Outline Mode seçeneğini işaretlemeniz yeterli.

Adobe Illustrator'da kısmi Outline

Tue, 06 Dec 2011 18:38:31 +0200

Adobe Illustrator‘da çalışmanızın renk ve dolgulardan bağımsız bir kontür görünümünü elde etmek için View menüsünden Outline komutunu vermelisiniz (+Y). Eski FreeHand kullanıcıları için Keyline modu ne ise Illustrator kullanıcıları için Outline modu aynıdır. Ancak elbette Illustrator‘dan FreeHand‘e göre biraz daha fazlasını beklemek de yanlış olmaz.

Illustrator‘da eğer isterseniz tüm çalışmanızı Outline modunda görüntülüyorken sadece belirli bir objeyi standart öngörüntü modunda görüntülemeniz mümkün. Bunun için Outline moduna girdikten sonra herhangi bir objenin üzerine çift tıklayın. Bu işlem, o objeyi Isolation Mode‘a alacaktır. Sonrasında sadece o objeyi Outline mode‘dan Preview mode‘a almak için +Y kısayolunu kullanabilirsiniz.

Bir başarısızlık hikayesi; Apple

Tue, 29 Nov 2011 01:48:00 +0200

Apple ile ilgili olarak ağzımdan çıkan her söz olumlu olmak zorunda değil ya… Bu sefer de biraz verip veriştireyim istiyorum. Konu, MobileMe‘den iCloud‘a geçiş.

Hatırlayanlar vardır, bugün iCloud ismiyle verilmekte olan hizmetin temelleri 2000 senesinde iTools ismiyle atılmıştı. O sene Apple herkese ücretsiz mac.com uzantılı e-mail adresleri vermiş ve kendi sunucularını kullanarak iDisk isimli WebDAV servisini hesap başına 20 MB kota ile hayata geçirmişti. Kapsamında HomePage, iCards gibi farklı servisleri de barındırıyordu bu iTools.

Şu anda tarih öncesi dönemlerden bahsediyormuşum gibi geliyor olabilir sizlere. İşte ben o tarih öncesi dönemlerden bu yana Apple’ın internet servislerini kullanıyorum. Halen kullanmakta olduğum mac.com uzantılı e-mail adresimi 2000 senesinde, bu servisin ismi iTools iken almıştım.

Bu servisin ismi daha sonra .Mac ve MobileMe olarak değişti. Bazı özellikler gitti, yenileri geldi. Kapasiteler arttı. Günün gereksinimlerine uyarlandı. 2002 senesinden itibaren ücretli bir servis oldu vb.

iTools > .Mac geçişi sorunsuzdu. Ancak .Mac > MobileMe geçişinde birtakım sıkıntılar yaşandı ve bazı servisler birkaç gün kesintiye uğradı. Apple o dönemde mağdur olan üyelere birkaç aylık MobileMe kullanım süresi hediye etti.

Dünyanın geri kalanı için MobileMe > iCloud geçişi de sorunsuz sayılır aslında. Ben hariç. Yaptığım her denemede şu görüntü ile karşılaşıyorum.

Kısa bir süre sonra tekrar denediğinizde bu mesajı almayacakmışsınız gibi duruyor ama kazın ayağı öyle değil. iCloud servisinin açıldığı 12 Ekim 2011 tarihinden bu yana hergün aralıksız denedim. Hepsinde sonuç aynı.

Ben de doğal olarak bu sorunu Apple‘a aktarmaya karar verdim ve Apple‘ın online chat servisi olan Express Lane destek masası ile 21 Ekim tarihinde iletişime geçerek sorunu anlattım. Sahne ismi Lee olan bir arkadaş ile yaklaşık bir saatlik ‘onu dene-olmadı, şimdi bunu dene-yine olmadı’ seansından sonra Lee benim sorunumu Senior Advisor’larına taşımaya karar verdi.

Senior Advisor takımından Mark isimli bir vatandaş birkaç gün sonra benimle iletişime geçti ve konuyla MobileMe mühendislerinin ilgileneceğini söyledi. Bu arada benden hesabıma erişim yetkisi istediler verdim. Verilerini yedeklemelisin dediler, yedekledim. Mark isimli bu arkadaşın benimle iletişime geçtiği 25 Ekim tarihinden bu yana 3-4 gün arayla ‘Abi iki gözümüz önümüze aksın ki ilgileniyoruz, bir gelişme olunca valla bilgilendireceğiz’ minvalinde mailler gelip durdu.

Son olarak 28 Kasım tarihinde Mark isimli arkadaş, konuyu Rob isimli bir başkasına devretmiş ve Rob benimle iletişime geçip standart ‘Abi iki gözümüz önümüze aksın ki ilgileniyoruz, bir gelişme olunca valla bilgilendireceğiz’ mailini attı.

Bu arada, benim ana MobileMe hesabıma bağlı 3 adet e-mail only hesap bulunuyordu. Her üçü de sorunsuz olarak iCloud‘a geçebildiler. Benimse ücretsiz olarak alınmış bir iCloud hesabım var, fakat yıllardır kullandığım hesabı kullanmak istediğim için o hesabı aktif olarak kullanmıyorum.

Rob‘dan gelen son e-mail sonrasında nazikçe (!) nasıl olup da MobileMe mühendislerinin bir aydan fazla süredir bu sorunu çözmekten aciz olabildiklerini sordum. Cevabı merakla bekliyorum.

İşin özeti, Apple benim MobileMe’den iCloud’a geçişimi yüzüne gözüne bulaştırmış durumda. Gelişmeler oldukça buraya ekleyeceğim.

7 Aralık 2011 tarihinde nihayet iCloud’a geçişim gerçekleşti… Vatana millete, en çok da bana hayırlı olsun. :)

Sosumi'nin hikayesini biliyor musunuz?

Thu, 03 Nov 2011 20:24:37 +0200

Klasik Mac OS işletim sistemi günlerinden bu yana Sound (Ses) denetimleri arasında bulunan Sosumi isimli uyarı sesinin küçük bir hikayesi olduğunu biliyor muydunuz?

Dilim döndüğünce anlatayım.

Apple ile Beatles (evet bildiğiniz Beatles, John Lennon falan) arasında uzuuun yıllara yayılan bir husumet bulunmaktaydı. Bu durum birkaç kere mahkemelere taşınmış ve sonra bir şekilde çözüme ulaşmıştı. Beatles‘a göre sorunun başlangıcı Apple‘ın isminin ‘Apple’ olmasıydı. Çünkü Apple ismi aslında Beatles üyelerinin kendi üretimlerinin haklarını elinde bulunduran Apple Corps isimli firmaya aitti ve Beatles haklı olarak ‘Apple’ ismini kendilerinden başka kimsenin kullanmasını istemiyordu.

Beatles ve Apple arasındaki ilk dava 1978 senesinde açılmış ve 1981 senesinde Apple‘ın $80.000 tutarında tazminat ödemesiyle sonuçlanmıştı. Bu dava sonucunda ortaklaşa bir sözleşme imzalanmış ve Apple hiçbir zaman müzik işine girmeyeceğini taahüt etmişti. (Bu noktada bilmeyenler için küçük bir not ekleyeyim, Apple şu anda dünyanın en büyük müzik dağıtımcısı konumunda)

1986 senesinde Apple, Apple II gs bilgisayarına Ensoniq tarafından üretilen bir ses işleme çipi ekledi. Arkasından da davanın gelmesi çok uzun sürmedi tabi. Beatles 1981 senesinde imzalanan sözleşmenin ihlal edildiğini iddia ediyordu. Bu davanın sonucunda Apple donanım bazlı synthesizer’ları bilgisayarlarında kullanmayacağını açıkladı. Ve ondan sonra bir daha da kullanmadı.

1989 senesinde başlayan ve 1991 senesinde sonuçlanan bir diğer dava dosyası sebebiyle Apple, Beatles‘a 26.5 milyon dolar ödemişti. 1991 senesindeki anlaşma sonrasında Beatles‘ın sahibi olduğu Apple Corps ‘Ana içeriği müzik olan yaratıcı çalışmalar’ konusundaki bütün hakları elinde bulunduruyor; Apple Computer ise ‘İçeriği oluşturmak ve oynatmak için kullanılabilecek çeşitli cihaz ve servisler’ konusunda Apple isminin haklarına sahip oluyordu. Ve aynı sözleşme uyarınca Apple müzikal içeriğin hiçbir fiziksel medya aracılığıyla ulaştırılmasına aracılık etmeyecekti.

Bu davalar ve ödenen bedeller, Apple’ın hukuk departmanını biraz daha dikkatli adımlar atmaya itmişti. Artık işletim sisteminin birçok bileşeni, hukuk departmanının onayından geçiyor ve ondan sonra son halini alıyordu. Apple’ın hukuk departmanının değişiklik istediği detaylardan biri Jim Reekes tarafından hazırlanmış olan Chimes isimli bir sistem uyarı sesiydi. Bu sesin kendisi değil ama ismi hukuk birimi tarafından tarafından “fazla müziksel” bulunmuştu. Chimes isminin değişmesi gerektiği ortaya çıkınca Jim Reekes bu uyarı sesinin ismini Let it Beep (Bırak biplesin) olarak değiştirmek istedi. Ancak çalışma arkadaşlarının bu ismin Apple‘ın hukuk birimi tarafından onaylanmayacağını söylemesiyle ismi Sosumi olarak değiştirdi. Ve Apple hukuk birimine bunun Japonca kökenli bir kelime olduğu ve müzik işi ile hiçbir ilgisinin olmadığını söyledi. Oysa Sosumi, ‘Öyleyse beni dava et’ anlamına gelen So Sue Me kelimelerinin okunuşundan başka birşey değildi. Bu tabiri hukuk bölümündeki muhatabına okumamış, S, O, S, U, M, I şeklinde hecelemişti. :)

Peki sonra?

Sonra, Apple yine uslu durmadı ve 2003 senesinde iTunes Music Store‘u açtı. Büyük müzik dağıtım şirketleri ile anlaşarak şarkı ve albüm satmaya başladı. Ve tabi Beatles yine boş durmadı ve yine mahkeme yolunu tuttu. 2006 senesinde açılan davayı bu sefer Beatles‘ın Apple Corps‘u kaybetti. Apple Computer‘ın bu davayı kazanabilmesindeki en önemli etken 1991 anlaşmasında bulunan “müzikal içeriğin fiziksel medya aracılığıyla dağıtılmayacağı” ilkesiydi. Gerçekten de Apple fiziksel herhangi bir içerik sunmuyor, tamamen dijital içerik satıyordu.

2007 senesinde Apple Computer‘ın ‘Apple’ kelimesinin tüm haklarını 500 milyon dolar ödeyerek Beatles‘tan satın almasıyla 19 yıllık davalar dönemi kapandı. 2010 senesinde nihayet Beatles albümleri iTunes Store‘da satılmaya başlandı.

Apple - Beatles davalarıyla ilgili ayrıntılı bilgiyi ilgili Wikipedia bağlantısından okuyabilirsiniz. (İngilizce)

Sosumi sesi ve Macintosh açılış sesinin tasarımcısı Jim Reeks‘in web sayfasına buradan ulaşabilirsiniz.

Son olarak Jim Reekes ile yapılmış Macintosh açılış sesi ve Sosumi hikayesini de içeren ropörtajı paylaşarak bitirelim.

Photo

Sun, 16 Oct 2011 23:06:01 +0300

Tumblr blogunuzda kişisel domain kullanmak için...

Fri, 14 Oct 2011 05:51:00 +0300

http://www.tumblr.com/docs/en/custom_domains adresinde bulunan basit yönergeleri takip etmeniz yeterli. İngilizce olan bu dokümanda anlatılanları kısaca özetlemem gerekirse; Domain adresinizi satın aldığınız firmadaki yönetim ekranına ulaşarak A Name bölümüne Tumblr’ın önerdiği IP adresi olan 72.32.231.8 bilgisini yazmanız gerekiyor.

Domain servislerinin yönetim ekranları birbirlerinden farklıdır. Ancak ben aşağıda kendi domain adresimi satın aldığım GoDaddy’de A Name’i değiştirebileceğiniz ekranı gösteriyorum.

Bu değişikliği yaptıktan sonra Tumblr blogunuzu yönettiğiniz Dashboard alanında Settings butonuna tıklayarak bir kişisel domain adresi kullanmak istediğinizi Tumblr’a da bildirmeniz gerekiyor elbette :)

Bu değişiklikleri yaptıktan sonra bir saat ile en fazla bir gün içinde kendi domain adresiniz ile Tumblr alanına erişebilirsiniz.

Sad Finder (In memory of Steve Jobs)

Sun, 09 Oct 2011 02:38:00 +0300

If you would like to change the Finder icon with the sad version, just follow these easy steps:

Download these files to start the change the Finder icon.
Navigate to Macintosh HD / System / Library / Core Services.
Right click to the Finder icon which resides in Core Services folder and select Show Package Contents.
Navigate to Contents / Resources folder and replace the Finder.icns file with the file which has the same name. From the folder you just downloaded, remember. Mac OS X will ask your permission to change that, enter your Admin password to authorize.
Navigate back to Core Services folder and right click to the Dock icon and select Show Package Contents again.
Navigate to Contents / Resources folder and replace the finder.png and finder128.png files with the files which has the same names. Mac OS X will ask your permission to change the files again, enter your Admin password to authorize.
After this step just log out and log back in. You’ll notice that your Finder icon is sad for Steve Jobs.
If you can’t see the change of smiling Finder icon in the dock, you have to shut down your computer. And start in the Safe Mode. You can do this with holding down the Shift key while your computer starting.

Important: Don’t forget the backup the original icon files.

Üzgün Finder (Steve Jobs anısına)

Fri, 07 Oct 2011 14:34:00 +0300

Finder simgesini üzgün olan versiyonuyla değiştirmek isterseniz şu basit adımları takip etmeniz yeterli:

Üzgün Finder simgesini değiştirmek için gerekli üç adet dokümanı bu adresten indirin.
Macintosh HD / System / Library / Core Services klasörüne gidin.
Core Services klasöründe bulunan Finder simgesine sağ tıklayın ve Show Package Contents komutunu verin.
Açılan pencereden Contents / Resources klasörüne gidin ve birinci adımda indirdiğiniz dosyanın içinden çıkan Finder.icns dosyasını bu adrestekiyle değiştirin. Bu işlemi gerçekleştirirken sistem sorduğunda Admin şifrenizi girin.
Tekrar Core Services klasörüne dönün ve Dock uygulamasının simgesine sağ tıklayın ve Show Package Contents komutunu verin.
Açılan pencereden Contents / Resources klasörüne gidin ve birinci adımda indirdiğiniz dosyanın içinden çıkan finder.png ve finder128.png dosyalarını bu adrestekilerle değiştirin. Bu işlemi gerçekleştirirken sistem sorduğunda Admin şifrenizi girin.
Bu işlemi gerçekleştirdikten sonra kullanıcınızdan çıkış yaptığınızda veya bilgisayarınızı kapattığınızda Finder simgesini üzgün haliyle görmeye başlayacaksınız.
Eğer Finder simgesi kapatıp açma işlemi sonrasında değişmediyse bilgisayarınızı kapatın ve klavyeden Shift tuşunu basılı tutarak Safe Mode‘da açın.

Önemli Not: Bu işlemleri yapmadan önce değiştireceğiniz Finder simgelerinin birer kopyasını almayı unutmayın.

R.I.P. Steve Jobs

Thu, 06 Oct 2011 04:41:34 +0300

AppleSetupDone!

Sun, 25 Sep 2011 00:26:00 +0300

Birazdan bir püf noktası yazacağım. Ama muhtemelen hiç kullanmanız gerekmeyecek. Bana da senede bir kere falan lazım oluyor. Ama yine de bir kenarda dursun.

Bilgisayarınızı açarken Command + i (Q Klavye kullananlar için Command + s) tuşuna basarak açtığınızda Mac OS X‘i Single User Mode‘da açmış olursunuz. Single User Modeiçin Mac OS X tabirini kullanmama bakmayın. Bildiğiniz komut satır arayüzlü UNIX‘e ulaşmış olursunuz. Single User Mode‘u eski Mac kullanıcıları yıllardır fsck komutunu kullanarak disk yapısını kontrol etmek için kullanır.

Bilgisayarınızı başlangıç ayarlarının yapılması adına ilk kutudan çıktığı ayara geri döndürmek istiyorsanız Single User Mode‘a girdikten sonra şunları yazmalısınız:

mount -uaw /

rm -rf /var/db/.AppleSetupDone

Bu işlem, bilgisayarınızı ilk satın aldığınızda kullanıcınızı, kullandığınız dili, klavye yerleşiminizi ve diğer tüm başlangıç ayarlarını barındıran dosyayı silecektir. Hemen arkasından;

reboot

…yazarak işletim sisteminizi Mac OS X üzerinden başlatabilir ve kurulum adımlarını takip edebilirsiniz.

Peki bu ne zaman işimize yarar?

Bilgisayarınızı seneler boyunca gözünüz gibi kullandınız ve satmaya karar verdiniz. Satın alan kişinin Power tuşuna basmasıyla birlikte yeni bir bilgisayar almış gibi temel konfigürasyonu bizzat kendisinin yapmasını istiyorsanız bu işlemi uygulayabilirsiniz. Küçük bir hatırlatma, bu işlem, disk üzerinde bulunan .AppleSetupDone isimli bir gizli dosyadan başka birşey silmez. Bu bağlamda eğer gerçekten bilgisayarınızı satarken ‘sıfırlayayım da öyle vereyim’ diyorsanız, bu işlem sonrasında da açtığınız kullanıcılar ve veriler olduğu gibi kalacaktır.

Peki sen senede bir ne amaçla kullanıyorsun?

Hayır, senede bir bilgisayar değiştirmiyorum :) Senede bir veya iki kere tüm öğrencilerine birer Macintosh bilgisayar veren eğitim kurumlarında öğrencilerin bilgisayarları ile temel kurulum işlemlerini yaptırmak için bulunuyorum. Bu kapsamda verdiğim eğitimler bir günde arka arkaya birkaç seans halinde olabiliyor. Bu seansların her biri için bana ayrı bir bilgisayar tahsis edilemeyeceği için benim de kullandığım bilgisayarı ‘sıfırlamam’ gerekebiliyor. Bu örneği en son geçtiğimiz hafta İstanbul Şehir Üniversitesi’nde yaşadık.

Not: Bu kodu bana hatırlatan Eren hocaya teşekkürler.

Taken with instagram

Thu, 22 Sep 2011 16:44:23 +0300

Taken with instagram

Illustrator'da Width aracı denetimleri

Thu, 22 Sep 2011 16:25:00 +0300

Bu sayfalarda daha önce de Adobe Illustrator’a CS5 sürümünde eklenen Width aracından sözetmiştim. Hiç bilmeyenler için bir cümlelik özet geçmek gerekirse; Width aracı tek bir çizgi üzerinde -fırça türlerini kullanmadan- birden fazla kalınlık oluşturabilmenize yardımcı olan bir araçtır.

Width aracı ile herhangi bir Path üzerinde oluşturulan değişken kalınlıklı görünüm, gerektiğinde rakamsal veriler ile kontrol edilebilir. Bunun için Width aracı ile eklenen noktalardan herhangi birinin üzerine iki kere tıklayarak Width Point Edit penceresi açılmalıdır.

Pencere üzerinde bulunan ayarlar ile verilen kalınlığı rakamsal olarak denetleyebilirsiniz. Üzerinde çalışılan Path’in her iki tarafına farklı değerler girerek farklı kalınlıklar atayabilirsiniz. Illustrator’un standart çizgi özellikleri arasında yıllardır, objeye uygulanan çizgi kalınlığının içeriye, ortaya veya dışarıya hizalanması özelliği bulunur. Width aracı ile belirli bölgeleri kalınlaştırılmış bir çizgi üzerinde çizginin ne kadarlık kısmının içeride, ne kadarlık kısmının dışarıda kalacağı, yukarıda görülen Width Point Edit penceresi üzerinde bulunan Side 1 ve Side 2 seçenekleri ile denetlenebilir.

Aynı işlem istenirse klavyeden Option tuşuna basılarak handle’lar üzerinde sürükleme yapılarak da elde edilebilir. Aşağıda bu seçenekler ile yapılmış bir iki örnek görebilirsiniz.

Width Point Edit penceresinde bulunan bir diğer seçenek olan Adjust Adjoining Width Points, tek yönlü olarak yapılan kalınlık değişimlerinin komşu diğer noktaları da etkileyip etkilememesini belirler. Özellikle birbirlerine yakın noktalarda radikal kalınlık farkları oluşmaması için işaretlemenizi öneririm.

Brody Neuenschwander, kaligrafi ve yetenek üzerine...

Mon, 12 Sep 2011 18:57:00 +0300

Benim eskiden yaptığım gibi ne kadar inkar ederseniz edin, bazı insanlar, bazı işleri yapmak konusunda başkalarının çalışarak edinemeyeceği bir yeteneğe sahip oluyorlar. Onları, uzmanlık alanları olan işleri sergilemekte iken izlediğinizde “ne kadar kolay, bunu ben de yaparım” hissine kapılıyor olabilirsiniz. Ancak kolları sıvadığınız anda gerçeklerle karşı karşıya kalırsınız. Yaptıkları iş kolay falan değil, çok özel yetenekleri o işi kolaylıkla yapabilmelerine olanak sağlıyor.

Örneğin, çok karmaşık bir durum içinde iken çok gerekli insanları tam da olmaları gerektiği anda bir araya getirebilecek organizasyon kabiliyeti yüksek biri ile karşılaşabilirsiniz. Ve size bir anda o karmaşık durum kendiliğinden çözülmüş gibi gelebilir. Ya da bir müzisyenin enstrümanı ile yaptıklarını 10 dakikalık bir pratik ile yapabileceğinizi düşünebilirsiniz. Ancak o 10 dakikada bırakın o uzmanın yaptıklarını yapmayı, enstrümanı düzgün tutmayı bile beceremezsiniz muhtemelen.

Ben de dün bu tür bir yeteneğe sahip biri ile tanıştım. Aslında kendisini yapımında önemli katkıları olan 1996 tarihli The Pillow Book filminden bu yana tanıyor ve takip ediyordum. Ama dün şahsen tanışma şansını yakaladım. Bu kişi, bildiğiniz tüm font tasarımcılarına ilham verecek kadar büyük bir kaligrafi ustası olan Brody Neuenschwander. Aşağıda etkinlik sırasında yazdığı kağıtlardan bir örnek görüyorsunuz.

11 Eylül 2011 tarihinde başlayan ISTYPE, İstanbul Tipografi Semineri kapsamında Neuenschwander’in “The Calligraphic Line: Expressing Yourself in Letterforms” başlıklı bir workshop etkinliği vardı. Ben de katılımcıları arasındaydım. Etkinlik sonrasındaki en önemli kazancım, çizgi işinde ne kadar beceriksiz olduğumu bir kere daha hatırlamak oldu. :)

Kendi yazı-çizi ekipmanlarımı yanıma almış olarak workshop alanına gitmiştim ve içeri girer girmez bunların hiçbirine gerek olmadığını anlayacağım yazı setleri masalarda hazır bulunuyordu. Zamanında Galip Tekin tarama ucunu “bundan daha ilkel bir tek tüy kalem var” diyerek tanıttığında insanoğlunun artık yazma çizme araçlarında o kadar geriye gideceğini düşünmemiştim. Yanılmışım. Masalarımızda şu bambu kalemler bizi bekliyordu.

Evet, içerisindekileri yanlış görmüyorsunuz. Bildiğiniz teneke kola kutusundan kesilmiş küçük bir parça var. Bu bambu kalemler İtalya’dan satın alınmış bambulardan doğrudan Brody tarafından kesilerek birer yazı aracına dönüştürülmüş. Uçlarının kesim miktarına göre farklı kalınlıklarda yazabilirler fakat resimde gördükleriniz ortalama 5-6 mm kalınlığında yazılar için kullanılabilir durumdaydı. Bu araçla bir miktar pratik yaptıktan sonra bir adım daha geriye giderek tüy kalem kullanmaya başladık. Kuğu tüylerinden yapılan bu kalem, yine içine bir parça teneke kola kutusu (bu sefer Coca-Cola Zero :) parçası dil olarak yerleştirilmiş şekilde geldi.
Bu küçük teneke parçalarının yaptığı iş kabaca mürekkebin tutunabileceği alanları oluşturmaktır. Bambu ve tüy kalemleri mürekkebe batırarak kullanabilirsiniz ve mürekkebe batırıldığında eğer içinde bu tür bir dil bulunmuyorsa mürekkep ucundan akar gider. Ancak her sıvının, kendini çevreleyen çok ince bir zarı vardır. Ve bu zar belirli oranlarda dayanma ve içindeki sıvıyı tutma kabiliyetine sahiptir. Kaleme bu tür bir dil eklediğinizde kalemin geniş alanını küçük dilimlere ayırmış ve dolayısıyla mürekkep zarının mukavemetini artırmış olursunuz. Günün ilerleyen saatlerinde daha ilginç ve her biri bir diğerinden daha ilkel yazı araçları ile çalışmalara devam ettik. Aşağıda kola kalemini görüyorsunuz (benim kalemim bu sefer Schweppes markalı). Ve hemen altında ise kola kaleminin nasıl yapılacağını çizerek anlatan Brody Neuenschwander’i… Üçüncü karede ise ustayı kola kalemi kullanırken görüyoruz.

Tarak, ahşap parçaları, kola kutuları ve yazmak için aklınıza gelemeyecek onlarca materyal ile günü tamamladık. Bir gün sonu tespiti yapmam gerekirse:

• İlkokulda öğrendiğimiz latin alfabesi yazma tekniği genel olarak yanlış. Belki bugün daha doğru bir teknikle öğretiyor olabilirler. Ancak harflerin birçoğunu, latin alfabesini kullanan diğer ülke vatandaşlarından daha farklı sıralamayla yazıyoruz.

• Eli benim gibi küçük çizimler yapmaya alışkın kişiler kaligrafi işine hiç bulaşmasınlar. Dirsekten çizim yapabilenler kolayca adapte olabilirler.

• Yukarıdaki satırlarda da değindiğim gibi, çalışarak Brody Neuenschwander olamazsınız. Ancak iyi görünen yazı eserleri oluşturabilirsiniz. Bu konuda ne kadar deneyim kazanırsanız, o kadar düşünmeden yazmaya başlarsınız ve bu da ortaya çıkan sonucun nefasetini belirler.

• Yalnız ve güzel ülkemde kaligrafiye hayatınızı adamaya kalkarsanız kendinizi ancak düğün davetiyelerine isim yazarken bulabilirsiniz. Reklam ve grafik tasarım sektörlerimizin kaligrafları doyurabilecek kadar çok kaligrafiye ihtiyacı bulunmuyor. Yapmayın demiyorum, yapın. Ama hobi olarak yapın.

Aşağıda yine ustanın kaleminden workshop sırasında çıkan bir çalışmayı görüyorsunuz.

Brody Neuenschwander ve çalışmaları hakkında ayrıntılı bilgi için http://www.brodyneuenschwander.com/ adresini ziyaret edebilirsiniz.